Klimaatrisico’s hebben directe gevolgen voor vastgoed in Nederland. Denk aan wateroverlast, bodemdaling, hittestress en funderingsproblematiek. Deze risico’s beïnvloeden de technische kwaliteit, de exploitatielasten en de lange termijn waarde van gebouwen. Daarom zijn de eisen binnen BREEAM-NL en GPR Gebouw aangescherpt. Voor BREEAM-credit RSL01 (Omgevingsscore + Gebouwscore) en binnen GPR – thema Toekomstwaarde is een onderbouwde klimaatrisicoanalyse noodzakelijk om tot een volwaardige score te komen.
Klimaatadaptatie is daarmee geen vrijblijvende ambitie meer, maar een aantoonbare ontwerpeis. De uitdaging ligt niet in het erkennen van het risico, maar in het gestructureerd en onderbouwd in kaart brengen ervan.
Een klimaatrisicoanalyse brengt de fysieke risico’s van een specifieke locatie systematisch in beeld. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het gebouw zelf, maar ook naar de directe omgeving binnen een vastgestelde analysezone.
Denk aan risico’s zoals hittestress tijdens warme nachten, waterdiepte bij extreme buien, overstromingskansen in 2050, grondwaterstijging, droogte-gerelateerde paalrot, verschilzetting of bodemdaling. Deze factoren bepalen in toenemende mate de toekomstwaarde van vastgoed.
De analyse sluit aan op het FCAB-raamwerk van DGBC en maakt gebruik van landelijke klimaatdata, toekomstscenario’s voor 2050 en gevalideerde kaartlagen uit onder meer de Atlas Leefomgeving. De resultaten worden vervolgens systematisch vertaald naar een onderbouwde omgevingsscore die direct inzetbaar is binnen BREEAM- en GPR-certificeringstrajecten.
Binnen BREEAM-NL is credit RSL01 (Klimaatrisicoanalyse en Omgevingsscore + Gebouwscore) onderdeel van de BREEAM-NL v6.1.1 beoordelingsrichtlijn. In deze richtlijn ligt de focus van RSL01 binnen het thema Bestendigheid op het aantonen van de langetermijnprestatie van een gebouw volgens actuele klimaatscenario’s.
De omgevingsscore en gebouwscore vormen de basis voor het bepalen van de klimaatbestendigheid in een certificeringstraject. Zonder een gedegen en onderbouwde klimaatrisicoanalyse ontbreekt de noodzakelijke bewijsvoering om adaptatiemaatregelen aan te tonen richting een assessor. Die beoordeling moet niet alleen inzicht geven in de huidige situatie, maar ook in de verwachte fysieke risico’s voor de toekomst, zoals wateroverlast, hitte, droogte en overstroming. Hier kunnen eventuele adaptieve maatregelen uit voortkomen om ervoor te zorgen dat het gebouw toekomst bestendig is.
Ook binnen GPR Gebouw is klimaatadaptatie nadrukkelijk onderdeel geworden van de beoordeling. Binnen het thema Toekomstwaarde wordt gekeken naar de mate waarin een gebouw op lange termijn functioneel, veilig en economisch houdbaar blijft.
Een onderbouwde klimaatrisicoanalyse verhoogt de transparantie richting opdrachtgevers en financiers. Het maakt inzichtelijk welke risico’s spelen en hoe het ontwerp daarop inspeelt. Daarmee wordt klimaatbestendigheid onderdeel van de waardepropositie van het project.
Bij De Groene Jongens hebben we een eigen tool ontwikkeld waarmee we klimaatrisicoanalyses efficiënt en reproduceerbaar uitvoeren. Onze tool werkt niet met een simpele puntmeting, maar met een op maat instelbare analysebox. Hiermee berekent de tool binnen een vastgestelde straal de relevante indicatoren voor zowel de huidige situatie als toekomstige scenario’s (2050). Dit is cruciaal: we kijken niet alleen naar het gebouw, maar ook naar de directe omgeving. Een pand kan immers droog blijven, maar als de toegangsweg 30 cm onder water staat, is het object alsnog onbruikbaar.
De uitkomsten worden vertaald naar een heldere rapportage die direct inzetbaar is binnen BREEAM RSL01 en GPR Toekomstwaarde. Dit voorkomt interpretatieverschillen, versnelt het certificeringstraject en borgt de kwaliteit van de onderbouwing.
Klimaatdata is vaak versnipperd en technisch ontoegankelijk. Wij maken deze data toepasbaar voor ontwikkelaars en architecten. De tool bepaalt namelijk de zogenaamde ‘Omgevingsscore’ (de blootstelling), wat de basis vormt voor de ‘Gebouwscore’ (de gevoeligheid). Met deze inzichten kunnen we gericht adviseren over adaptatiemaatregelen, zoals extra waterberging of buitenzonwering, precies daar waar de risico’s het hoogst zijn.
Om de methodiek concreet te maken, hebben we de klimaatrisicoanalyse uitgevoerd voor ons eigen kantoor aan de 2e Daalsedijk 14-1 in Utrecht.
In de rapportage zijn onder andere de volgende aspecten onderzocht: hittestress tijdens warme nachten, natuurbrandgevoeligheid, droogtegerelateerde paalrot en verschilzetting, waterdiepte bij extreme buien van 70 mm in twee uur, de gemiddelde hoogste grondwaterstand, de kans op grondwateroverlast in 2050, bodemdaling door ophoging, maximale overstromingsdiepte en de plaatsgebonden overstromingskans in 2050.
De analyse laat zien hoe objectieve klimaatdata wordt vertaald naar een onderbouwde omgevingsscore.
De meerwaarde van een klimaatrisicoanalyse zit niet in het rapport zelf, maar in de vertaling naar concrete ontwerpkeuzes en strategische besluitvorming. Wanneer uit de analyse blijkt dat wateroverlast een dominant risico vormt, kan het ontwerp gericht sturen op waterbuffering, verhoogde entreezones of waterdoorlatende verharding. Bij hittestress ligt de focus op vergroening, schaduwwerking en materiaalkeuzes die opwarming beperken. En bij droogterisico’s speelt de funderingsstrategie een bepalende rol voor de lange termijn stabiliteit van het gebouw.
Klimaat verschuift daarmee van een risico achteraf naar een sturend principe in het ontwerpproces. Tegelijkertijd wordt klimaatbestendigheid voor ontwikkelaars, beleggers en gemeenten steeds nadrukkelijker onderdeel van financiering, vergunningverlening en ESG-rapportage. Een goed onderbouwde klimaatrisicoanalyse versterkt niet alleen de BREEAM- of GPR-score, maar ook de businesscase en risicobeheersing op lange termijn. Het is geen losse certificeringsstap, maar een integraal onderdeel van toekomstgericht vastgoedadvies.
Werk je aan een nieuwbouw- of transformatieproject en wil je zekerheid over je BREEAM RSL01-score of GPR Toekomstwaarde? Dan begint dat met inzicht in de klimaatrisico’s van de locatie.
Wij helpen je om die risico’s scherp in beeld te brengen en het opstellen van een klimaatrisicoanalyse.
Zo maken we klimaatadaptatie meetbaar, onderbouwd en strategisch inzetbaar vandaag en richting 2050.