Overslaan naar de hoofd content

De Groene Jongens

17-11-2026

CO₂-reductie in de bouw: dit leren we van ruim 500 projecten

Hoe ver zijn we met het terugdringen van materiaalgebonden CO₂-uitstoot in de bouw? En welke ontwerpkeuzes maken het grootste verschil?

Een groep van 21 adviesbureaus, waaronder De Groene Jongens, onderzocht de CO₂-prestaties van ruim 500 bouwprojecten. De resultaten zijn gebundeld in de inspiratiepublicatie ‘CO₂-sturing: de nieuwe standaard in de bouw’. De belangrijkste conclusie: CO₂-arm bouwen is vandaag al mogelijk, maar vraagt om bewuste keuzes vanaf het begin van het ontwerpproces.

Van CO₂-ambities naar meetbare resultaten

Tijdens de Klimaattop Gebouwde Omgeving in november 2026 werd de nieuwe inspiratiepublicatie gepresenteerd. De publicatie is het resultaat van een gezamenlijk CO₂-commitment dat in 2025 werd gestart en inmiddels wordt gedragen door 21 adviesbureaus.

De bureaus zetten zich gezamenlijk in om materiaalgebonden CO₂-uitstoot structureel onderdeel te maken van ontwerp- en bouwprocessen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de milieuprestatie van afzonderlijke materialen, maar vooral naar de totale CO₂-impact van het gebouw.

Voor de analyse zijn gegevens verzameld van 511 bouwprojecten, verdeeld over drie gebouwtypen:

  • 213 grondgebonden woningbouwprojecten
  • 248 projecten met meergezinswoningen
  • 50 kantoorprojecten
 

De prestaties zijn vergeleken met de CO₂-afbouwpaden voor de bouwsector, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen een plafondwaarde en een ambitieuzere Paris Proof-streefwaarde.

Hiervoor wordt de GWPa gebruikt: de materiaalgebonden broeikasgasuitstoot tijdens de productie- en bouwfase, zoals bepaald binnen de MPG-berekening.

Wat laten de resultaten zien?

Grondgebonden woningen: Paris Proof is al haalbaar

Grondgebonden woningen laten zien dat bouwen binnen de Paris Proof-streefwaarde nu al mogelijk is.

Het best presterende kwart van de projecten uit 2026 behaalt een GWPa van maximaal 156 kg CO₂-equivalent per m², tegenover een streefwaarde van 159. Ook blijft driekwart van de projecten ruim onder de plafondwaarde van 2026.

Deze resultaten laten zien dat verdere CO₂-reductie niet uitsluitend afhankelijk is van toekomstige innovaties. Met compacte ontwerpen, lichte constructies en een slimme inzet van hout en biobased materialen kunnen nu al goede prestaties worden bereikt.

Meergezinswoningen: de grootste uitdaging en kansen

Bij appartementencomplexen zijn de verschillen tussen projecten aanzienlijk groter. De onderzochte projecten uit 2026 laten een GWPa zien die uiteenloopt van 86 tot 557 kg CO₂-equivalent per m².

Dat verschil onderstreept hoeveel invloed ontwerpkeuzes hebben op de uiteindelijke CO₂-prestatie.

Bij gestapelde woningbouw spelen onder andere constructieve veiligheid, geluidisolatie en brandveiligheid een belangrijke rol. Hierdoor is het vervangen van conventionele materialen niet altijd eenvoudig.

De grootste kansen liggen daarom bij een efficiënt constructief ontwerp, slimme materiaalcombinaties en het toepassen van CO₂-arme alternatieven waar dat technisch mogelijk is.

Kantoren: een goede uitgangspositie richting 2030

Ook bij kantoren zijn de resultaten positief. Bijna alle onderzochte kantoorprojecten blijven onder de plafondwaarde van 2026.

De mediaan van de projecten uit 2026 ligt op 244 kg CO₂-equivalent per m². Daarmee komt de middengroep in de buurt van de huidige Paris Proof-streefwaarde van 194.

Voor kantoren liggen belangrijke reductiekansen bij efficiënte draagconstructies, een zorgvuldige verhouding tussen open en gesloten geveldelen en het beperken van materiaalgebruik in technische installaties.

De resultaten laten zien dat de sector een goede uitgangspositie heeft, maar dat verdere optimalisatie nodig blijft om ook de steeds strengere streefwaarden richting 2030 te realiseren.

Vijf maatregelen voor effectieve CO₂-reductie

De inspiratiepublicatie beschrijft vijf maatregelen waarmee opdrachtgevers en ontwerpteams de materiaalgebonden CO₂-uitstoot van gebouwen kunnen beperken.

1. Bouw met minder materiaal

Een compact en efficiënt ontwerp vormt de basis. Door kritisch te kijken naar constructieve overspanningen, gebouwvormen en materiaalhoeveelheden kan onnodig materiaalgebruik worden voorkomen.

2. Kies voor biobased materialen

Hout, vlas, hennep en andere hernieuwbare grondstoffen kunnen de milieu-impact van gebouwen verlagen. Door deze materialen al vroeg in het ontwerpproces mee te nemen, ontstaan meer mogelijkheden voor toepassing.

3. Maximaliseer hergebruik

Het toepassen van hergebruikte bouwproducten en secundaire grondstoffen vermindert de vraag naar nieuwe materialen en kan daarmee de CO₂-uitstoot beperken.

4. Ontwerp losmaakbaar en toekomstbestendig

Gebouwen die eenvoudig kunnen worden aangepast, onderhouden en gedemonteerd, maken toekomstig hergebruik van materialen mogelijk. Daarmee wordt ook de milieubelasting van toekomstige aanpassingen beperkt.

5. Stuur vanaf het begin op CO₂-prestaties

De grootste invloed op de materiaalgebonden CO₂-uitstoot ligt in de vroege ontwerpfasen. Door de prestaties gedurende het ontwerp te toetsen aan de CO₂-afbouwpaden, kunnen ontwerpteams tijdig bijsturen.

CO₂-sturing als vast onderdeel van het ontwerpproces

De publicatie laat vooral zien dat CO₂-reductie niet alleen draait om het kiezen van duurzamere producten. De grootste winst ontstaat wanneer materiaalgebruik en CO₂-impact vanaf de initiatieffase worden meegenomen in ontwerpbeslissingen.

Dat vraagt om samenwerking tussen opdrachtgevers, architecten, constructeurs en duurzaamheidsadviseurs.

Bij De Groene Jongens ondersteunen we deze afwegingen onder andere met MPG-berekeningen, materiaalanalyses en variantenstudies. Hiermee maken we de gevolgen van ontwerp- en materiaalkeuzes inzichtelijk en kunnen we gericht sturen op een lagere milieubelasting.

De inzichten uit de 500 projecten bieden hiervoor een waardevolle benchmark. Niet alleen om te beoordelen waar een project staat, maar vooral om te bepalen welke verbeteringen mogelijk zijn.

Download de inspiratiepublicatie

Benieuwd hoe de verschillende gebouwtypen presteren en welke oplossingen de koplopers toepassen?

In de inspiratiepublicatie ‘CO₂-sturing: de nieuwe standaard in de bouw’ vind je de volledige onderzoeksresultaten, grafieken en praktische handvatten voor CO₂-reductie.

Samen vinden we de beste verduurzamingsoplossingen

Bekijk hier meer nieuws: